Heard zegt zich zeer ongerust te maken over het gebrek aan belangstelling van de Nederlandse politiek voor de misstanden die zich voordoen in de nieuwe lidstaten van de EU, waar op basis van oude communistische wetten de arrestatie van ingezetenen in de rest van Europa kan worden bevolen. Het was uitsluitend SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen die afgelopen weken kritische vragen stelde aan minister Opstelten (Justitie en Veiligheid) over de positie van Disselkoen, maar zij kreeg daarbij geen enkel gehoor. Opstelten kondigde zelfs aan dat de hartpatiënt Disselkoen (64) direct uitgeleverd zou worden indien de Nederlandse politie hem aanhoudt.

Volgens de FTI-directeur is in het Britse, Belgische, Franse en Duitse parlement al veel breder het besef doorgedrongen dat de huidige situatie onhoudbaar is geworden. „Duitsland levert haar onderdanen bijvoorbeeld helemaal niet uit”, vertelt Heard op een bijeenkomst met advocaten en voormalige Nederlandse slachtoffers van Poolse arrestatiebevelen. De vanuit Brussel opgelegde EAB-wetgeving, daterend van kort na de aanslagen van 9-11 op het WTC in New York, was oorspronkelijk bedoeld om uitlevering van terroristen en andere criminelen binnen de EU te vergemakkelijken, aangezien dat tot dan toe zeer moeizaam ging.

„Nederland gaat ten onrechte uit van wederzijds vertrouwen in elkaars rechtssystemen”, stelt Heard, die er bovendien op wijst dat de mensenrechten in de Poolse gevangenissen al jaren aantoonbaar worden geschonden. „Polen werd de afgelopen jaren diverse malen door Europa op de vingers getikt wegens de middeleeuwse condities in haar gevangenissen. Smerige en propvolle cellen, waar het wemelt van ongedierte, bewoond door een mix van meerdere verdachten en veroordeelden door elkaar. Polen weigert zelfs vanwege de overbezetting in haar gevangenissen Poolse veroordeelden terug te nemen die in de rest van Europa vastzitten. Maar ondertussen beveelt het land wel ieder jaar de arrestatie en uitlevering van ruim 700 andere EU-burgers.”

Uitkleden
Het afgrijzen is van Catherine’s gezicht te lezen als Robert Hörchner, die enkele jaren geleden zelf tien maanden onschuldig in voorarrest zat in een Poolse cel, tijdens de bijeenkomst vertelt over zijn ervaringen met het gevangeniswezen en rechtssysteem daar. Beschimpt door een rechter en ontvangen door een cordon van bewakers met agressief blaffende Duitse herdershonden voor wie hij zich moest uitkleden, werd hij in 2007 samen met zeven anderen, „voornamelijk brede kale getatoeëerde criminelen” in een cel gesmeten.

„Ik sliep naast een blinde psychopaat die veroordeeld was wegens het vermoorden van meerdere mensen door hun schedel op de grond kapot te beuken. De man was incontinent en kreeg regelmatig hevige woedeaanvallen. Ik heb maandenlang geen oog dichtgedaan. Een andere man in de cel was een seriemoordenaar, eveneens geestelijk gestoord, die door mijn celgenoten met slaapmiddelen rustig werd gehouden. Ze maalden handenvol slaappillen door zijn eten. Het kon ze niets schelen als hij daar door zou overlijden. Het was puur overleven”, zegt Hörchner, die eenmaal terug in Nederland een half jaar in het ziekenhuis moest blijven wegens een extreme in de cel opgedane besmetting met schurft en ringworm. „Mijn hele lijf zat onder. Ik krabde ’s nachts mijn huid overal open. In het ziekenhuis hadden ze nog nóóit zoiets gezien. De Poolse gevangenisdokter had me al die maanden uitsluitend vaseline voorgeschreven tegen de schurft. Die kreeg ik mee in een potje waarin volgens het etiket tomatensoep had gezeten.”

Volgende week donderdag spreekt een Kamercommissie van Justitie en Veiligheid onder meer over de problemen met arrestatiebevelen uit Polen. SP-kamerlid Gesthuizen zal daarbij opnieuw de situatie van Disselkoen ter sprake brengen.